Gout merupakan sejenis penyakit yang sering dikaitkan dengan pemakanan, terutamanya pengambilan makanan tertentu yang boleh meningkatkan paras asid urik dalam badan. Penyakit ini boleh menyebabkan serangan sakit sendi yang tiba-tiba, bengkak, kemerahan dan rasa panas pada bahagian yang terjejas. Dalam kebanyakan kes, ibu jari kaki merupakan sendi yang paling kerap terlibat, namun penyakit ini juga boleh menjejaskan buku lali, lutut, pergelangan tangan dan siku.
Walaupun faktor genetik, umur dan keadaan kesihatan tertentu turut memainkan peranan, pemakanan harian mempunyai hubungan yang sangat rapat dengan risiko gout. Apa yang dimakan setiap hari boleh mempengaruhi paras asid urik dalam darah dan seterusnya menentukan sama ada seseorang lebih mudah mengalami serangan gout atau tidak.
Artikel ini akan membincangkan bagaimana pemakanan mempengaruhi gout serta jenis makanan yang perlu diberi perhatian bagi membantu mengawal penyakit ini.
Apakah Itu Gout?
Gout ialah sejenis artritis yang berlaku apabila paras asid urik dalam darah menjadi terlalu tinggi. Keadaan ini dikenali sebagai hiperurisemia.
Asid urik terhasil apabila badan memecahkan bahan yang dipanggil purin. Purin ialah sebatian semula jadi yang terdapat dalam sel badan dan juga dalam pelbagai jenis makanan.
Dalam keadaan normal, asid urik akan larut dalam darah dan disingkirkan melalui buah pinggang menerusi air kencing. Namun, apabila terlalu banyak asid urik dihasilkan atau buah pinggang tidak dapat menyingkirkannya dengan berkesan, asid urik boleh berkumpul dan membentuk kristal tajam di dalam sendi.
Kristal inilah yang menyebabkan keradangan serta kesakitan yang menjadi ciri utama penyakit gout.
Bagaimana Pemakanan Mempengaruhi Paras Asid Urik?
Hubungan antara gout dan pemakanan terletak pada kandungan purin dalam makanan.
Apabila makanan yang tinggi purin dimakan:
- Purin dipecahkan oleh badan
- Penghasilan asid urik meningkat
- Paras asid urik dalam darah bertambah
- Risiko pembentukan kristal asid urik meningkat
Jika keadaan ini berterusan dalam jangka masa panjang, risiko serangan juga menjadi lebih tinggi.
Oleh sebab itu, pemilihan makanan memainkan peranan penting dalam pengurusan dan pencegahan.
Makanan Tinggi Purin Yang Perlu Dihadkan
Tidak semua makanan mempunyai kandungan purin yang sama. Sesetengah makanan diketahui mengandungi purin yang tinggi dan boleh meningkatkan paras asid urik dengan ketara.
Antara makanan yang sering dikaitkan ialah:
Organ Dalaman
- Hati
- Limpa
- Buah pinggang
- Jantung
Organ dalaman mengandungi kandungan purin yang sangat tinggi dan sering disarankan untuk dielak.
Daging Merah
- Daging lembu
- Kambing
- Kerbau
Pengambilan daging merah secara berlebihan boleh menyumbang kepada peningkatan paras asid urik.
Makanan Laut Tertentu
- Sardin
- Bilis
- Kerang
- Kupang
- Udang tertentu
Walaupun makanan laut mengandungi pelbagai nutrien bermanfaat, sesetengah jenis mempunyai kandungan purin yang tinggi.
Minuman Bergula Juga Boleh Meningkatkan Risiko Gout
Ramai menyangka hanya makanan tinggi purin yang menjadi punca gout. Namun, minuman bergula juga boleh memainkan peranan penting.
Minuman yang tinggi kandungan fruktosa seperti:
- Minuman berkarbonat
- Sirap Manis
- Minuman bertenaga
- Minuman berperisa buah
boleh meningkatkan penghasilan asid urik dalam badan.
Pengambilan minuman bergula secara berlebihan juga dikaitkan dengan obesiti, yang merupakan salah satu faktor risiko utama.
Alkohol Dan Gout
Alkohol mempunyai hubungan yang kuat dengan peningkatan risiko serangan gout.
Apabila alkohol diambil:
- Penghasilan asid urik meningkat
- Penyingkiran asid urik melalui buah pinggang berkurangan
- Risiko kristal asid urik terbentuk menjadi lebih tinggi
Sesetengah jenis minuman beralkohol seperti bir mengandungi kandungan purin yang lebih tinggi berbanding minuman lain.
Oleh itu, pesakit dinasihatkan untuk mengurangkan atau mengelakkan pengambilan alkohol.
Adakah Semua Makanan Tinggi Protein Perlu Dielakkan?
Tidak semestinya.
Ramai pesakit gout menganggap semua sumber protein perlu dielakkan, tetapi tanggapan ini tidak tepat.
Sumber protein yang lebih sesuai termasuk:
- Telur
- Susu rendah lemak
- Yogurt rendah lemak
- Tofu
- Tempe
- Kekacang dalam jumlah sederhana
Makanan ini biasanya mempunyai kandungan purin yang lebih rendah berbanding organ dalaman atau sesetengah jenis makanan laut.
Buah-Buahan Dan Sayur-Sayuran Membantu Menyokong Kesihatan
Diet yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran boleh membantu.
Antara manfaatnya:
- Membantu mengekalkan berat badan yang sihat
- Menyediakan serat yang mencukupi
- Membekalkan vitamin dan mineral penting
- Menyokong kesihatan metabolik secara keseluruhan
Buah-buahan yang kaya dengan vitamin C juga dipercayai membantu menyokong kawalan paras asid urik.
Walaupun terdapat beberapa sayur yang mengandungi purin seperti bayam dan cendawan, kajian menunjukkan bahawa sayur-sayuran tinggi purin biasanya tidak meningkatkan risiko seperti makanan berasaskan haiwan.
Kepentingan Minum Air Secukupnya
Air memainkan peranan penting dalam membantu buah pinggang menyingkirkan asid urik daripada badan.
Apabila tubuh mengalami dehidrasi:
- Air kencing menjadi lebih pekat
- Penyingkiran asid urik berkurangan
- Risiko pembentukan kristal meningkat
Minum air yang mencukupi setiap hari membantu memastikan proses penyingkiran asid urik berjalan dengan lebih berkesan.
Air kosong kekal sebagai pilihan terbaik berbanding minuman bergula.
Apakah Yang Anda Perlu Tahu Tentang Gout?
Berat Badan Dan Risiko Gout
Obesiti mempunyai kaitan yang rapat dengan gout.
Individu yang mempunyai berat badan berlebihan cenderung untuk:
- Menghasilkan lebih banyak asid urik
- Mengalami rintangan insulin
- Mempunyai risiko keradangan yang lebih tinggi
Penurunan berat badan secara beransur-ansur melalui pemakanan sihat dan aktiviti fizikal boleh membantu mengurangkan risiko.
Walau bagaimanapun, diet yang terlalu ketat atau penurunan berat badan secara mendadak juga boleh meningkatkan paras asid urik buat sementara waktu.
Pemakanan Yang Disarankan Untuk Pesakit Gout
Bagi membantu mengawal gout, pemakanan harian boleh memberi tumpuan kepada:
Buah-Buahan Segar
- Epal
- Oren
- Betik
- Tembikai
- Jambu batu
Sayur-Sayuran
- Brokoli
- Lobak merah
- Timun
- Kubis
- Sawi
Bijirin Penuh
- Oat
- Beras perang
- Roti gandum penuh
Protein Sihat
- Telur
- Tofu
- Tempe
- Produk tenusu rendah lemak
Air Kosong
- Membantu penyingkiran asid urik
- Mengurangkan risiko dehidrasi
Pemakanan yang seimbang dan pelbagai adalah lebih penting daripada menumpukan kepada satu jenis makanan sahaja.
Adakah Pemakanan Sahaja Mencukupi Untuk Mengawal Gout?
Walaupun pemakanan memainkan peranan yang sangat besar, ia bukan satu-satunya faktor yang mempengaruhi gout.
Sesetengah individu mungkin memerlukan:
- Ubat untuk menurunkan paras asid urik
- Rawatan semasa serangan gout
- Pemantauan berkala oleh doktor
- Pengurusan penyakit lain seperti diabetes atau tekanan darah tinggi
Oleh itu, perubahan diet perlu dilihat sebagai sebahagian daripada pelan pengurusan yang menyeluruh.
Kesimpulan
Hubungan antara gout dan pemakanan harian sangat rapat kerana makanan yang dimakan boleh mempengaruhi paras asid urik dalam badan. Pengambilan makanan tinggi purin, minuman bergula dan alkohol secara berlebihan boleh meningkatkan risiko pembentukan kristal asid urik yang menyebabkan serangan gout.
Sebaliknya, pemakanan yang seimbang, kaya dengan buah-buahan, sayur-sayuran, bijirin penuh dan air kosong boleh membantu menyokong pengurusan penyakit ini. Selain mengawal pemakanan, mengekalkan berat badan yang sihat dan mendapatkan rawatan yang sesuai juga penting untuk mengurangkan risiko komplikasi serta meningkatkan kualiti hidup pesakit gout dalam jangka panjang.
Teruskan membaca: 7 Simptom Awal Penyakit Gout
